Femtolasik (bıçaksız lasik), LASIK yönteminde korneadaki flebin bıçak yerine femtosaniye lazerle oluşturulduğu bir göz lazer tekniğidir. LASIK tedavisinin en kritik aşaması, korneanın üst kısmında fleb adı verilen ince bir kapakçık hazırlanmasıdır; femtolasikte bu adım mekanik bir bıçak (mikrokeratom) yerine lazerle yapılır. Miyop, hipermetrop ve astigmat tedavisinde kullanılır. Lazerle görme kusuru düzeltmenin diğer yöntemlerini karşılaştırmak için göz lazer çeşitleri içeriğimize de bakabilirsiniz.
Femtolasik (bıçaksız lasik) nedir?
Femtolasik, LASIK işlemindeki fleb oluşturma adımının femtosaniye lazerle yapıldığı yöntemdir. Femtosaniye lazer; doku içinde istenilen derinlik, genişlik ve şekilde bıçaksız kesi oluşturabilen, çok kısa atımlarla çalışan bir lazer türüdür. Fleb hazırlandıktan sonra kornea dokusuna excimer lazer uygulanarak kırma kusuru düzeltilir ve fleb eski konumuna getirilir.
Yöntemin “bıçaksız lasik” olarak anılmasının sebebi, geçmişte kullanılan mekanik bıçak (mikrokeratom) yerine lazer kullanılmasıdır. Bu sayede fleb, kişinin gözüne özel biçimde ve daha öngörülebilir bir kalınlıkta oluşturulabilir.
Femtolasik nasıl yapılır?
Femtolasik, damla anestezisiyle uygulanan, kısa süren bir işlemdir; göz lazer ameliyatının genel süreci gibi muayene, hazırlık ve işlem adımlarından oluşur.Göz anestezik damlayla uyuşturulduktan sonra femtosaniye lazerle korneada ince bir fleb oluşturulur. Fleb dikkatlice kaldırılıp alttaki dokuya excimer lazer uygulanır ve kırma kusuru düzeltilir; ardından fleb yerine konur. İşlem sırasında ağrı hissedilmez, ilk saatlerde hafif batma veya ışıktan rahatsızlık olabilir ve görme genellikle birkaç gün içinde netleşir.
Femtolasik’in avantajları nelerdir?
Femtolasik’in temel avantajı, flebin lazerle daha öngörülebilir ve düzenli biçimde oluşturulmasıdır. Hakemli çalışmalar, femtosaniye lazerle hazırlanan fleblerin kalınlık öngörülebilirliği ve tekrarlanabilirliği bakımından mekanik bıçağa göre daha üstün olduğunu gösterir. Bu durum güvenlik açısından da önemlidir; mikrokeratomla görülebilen bazı fleb sorunları (eksik/serbest fleb, epitel hasarı gibi) femtosaniye lazerde daha seyrek görülür.
Aşağıdaki tablo iki yöntemi özetler:
| Özellik | Mikrokeratom (bıçak) | Femtosaniye (bıçaksız) |
|---|---|---|
| Fleb oluşturma | Mekanik bıçak | Lazer |
| Fleb kalınlık öngörülebilirliği | Daha değişken | Daha öngörülebilir |
| İnce kornea uygunluğu | Sınırlı | Uygulanabilir |
| Göz kuruluğu riski | Daha yüksek | Daha düşük |
Femtolasik’in öne çıkan diğer yönleri şöyle sıralanabilir:
- Fleb ara yüzeyi daha pürüzsüz olduğu için tedavi sonrası daha az ışık sapması (aberasyon) gelişir.
- Kornea biyomekaniği daha iyi korunur.
- İstenilen kalınlıkta fleb kaldırılabildiğinden, kornea kalınlığı sınır değerlerde olan bazı hastalarda da uygulanabilir.
- Göz kuruluğu riski daha düşüktür; yapılan randomize bir çalışmada LASIK’e bağlı göz kuruluğu femtosaniye flepli gözlerde %8, bıçaklı mikrokeratom grubunda %46 oranında bildirilmiştir.
- Femtosaniye lazer sistemleriyle fleb oluşturmanın yanı sıra korneal implant yerleştirme, keratoplasti (kornea nakli) ve astigmatik keratotomi gibi işlemler de yapılabilir.
Femtolasik kimlere uygundur?
Femtolasik, göz yapısı uygun olan kişilerde uygulanabilir; uygunluk ancak muayeneyle belirlenir. Genel olarak 18 yaşını doldurmuş, göz numarası stabil olan ve kornea kalınlığı ile yapısı işleme elverişli kişilerde değerlendirilir. İstenilen kalınlıkta fleb oluşturabilmesi sayesinde, kornea kalınlığı sınırda olan bazı hastalarda bıçaklı yönteme kıyasla seçenek sunabilir. Fleb oluşturmadan, kesisiz uygulanan bir yöntem arayanlar için SMILE lazer tedavisi alternatif bir seçenek olabilir; hangisinin uygun olduğuna kornea yapısı ve göz numarası belirleyicidir. Kesin karar, ayrıntılı bir göz muayenesi ve kornea ölçümlerinin ardından verilir; işlem ve randevu bilgisi için lazerle göz çizdirme (refraktif cerrahi) birimimizi inceleyebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
İkisi de aynı temel işlemdir; fark, fleb oluşturma biçimindedir. Klasik LASIK’te fleb mekanik bir bıçakla (mikrokeratom) hazırlanırken, femtolasikte femtosaniye lazerle oluşturulur. Bu nedenle femtolasik “bıçaksız lasik” olarak da bilinir. Lazerle oluşturulan fleb daha öngörülebilir olduğu için işlem güvenliği açısından avantaj sağlar.
Evet. Femtolasikte fleb, mekanik bir bıçak yerine femtosaniye lazerle oluşturulur; bu yüzden “bıçaksız lasik” adını alır. Lazer, kornea içinde istenilen derinlik ve şekilde kesi oluşturarak flebi hazırlar. Bu yaklaşım, bıçaklı yöntemde görülebilen bazı fleb sorunlarının seyrekleşmesini sağlar.
Femtolasik, istenilen kalınlıkta fleb oluşturabildiği için, kornea kalınlığı sınır değerlerde olan bazı kişilerde uygulanabilir. Ancak bu durum her ince kornea için geçerli değildir; kornea çok inceyse ya da yapısı uygun değilse başka yöntemler değerlendirilir. Uygunluk yalnızca ayrıntılı muayene ve kornea ölçümleriyle belirlenir.
Femtolasikte göz kuruluğu riski, bıçaklı yönteme göre daha düşüktür. Yine de ilk dönemde geçici kuruluk görülebilir. Hekimin önerdiği suni gözyaşı damlaları bu dönemde rahatlama sağlar ve şikâyetler çoğunlukla zamanla azalır. Kuruluk yakınması sürerse hekime danışılmalıdır.
