Göz çizdirme ve göz lazer çeşitleri, gözlük ya da kontakt lens bağımlılığını azaltmak isteyenlerin en çok araştırdığı konulardan biridir.
Lazerle görme kusuru düzeltmek isteyen ve bu tedaviye uygun olan kişilerde hekim; ayrıntılı bir muayene ve testlerin ardından yaşı, diğer hastalıkları ve göz numarası gibi etkenleri değerlendirerek lazerle veya göz içi lensle yapılan yöntemler arasından uygun olanına karar verir. Her göze ve her numaraya aynı yöntem uygulanmadığı için doğru seçim, kişinin göz yapısına göre belirlenir. Göz çizdirme, kalıcı bir yöntem olduğu için işlem öncesi uygunluk değerlendirmesi bu kararın en önemli aşamasıdır.
Lazerle görme kusuru düzeltmenin genel çerçevesi için göz lazer ameliyatı içeriğimize de bakabilirsiniz.
Göz çizdirme nedir?
Göz çizdirme, lazerle görme kusurlarının düzeltilmesi işleminin halk arasındaki adıdır. Tıbbi karşılığı, kornea dokusunun lazerle yeniden şekillendirildiği refraktif cerrahidir. Amaç; miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kırma kusurlarını azaltarak kişinin gözlük ya da kontakt lense olan ihtiyacını düşürmektir. Göz çizdirme tek bir yöntem değil, excimer ve femtosaniye lazer teknolojileriyle uygulanan birkaç tekniği kapsayan genel bir addır.
Göz çizdirme yöntemleri iki ana grupta toplanabilir. Yüzey ablasyon yöntemlerinde (PRK, LASEK, no-touch) korneanın en dış tabakası olan epitel geçici olarak kaldırılır. Fleb temelli yöntemlerde (LASIK, Femto LASIK) ise korneada ince bir kapakçık oluşturulur. Bunların yanında kesisiz ve fleb oluşturmadan uygulanan SMILE gibi yeni nesil teknikler de vardır.
Göz çizdirme işlemi damla anestezisiyle, ağrısız biçimde ve kısa sürede uygulanır. Hangi yöntemin uygun olduğuna kişinin göz numarası, kornea kalınlığı ve yapısı gibi etkenler değerlendirilerek hekim karar verir. İşlem ve randevu bilgisi için göz çizdirme (refraktif cerrahi) tedavi birimimizi inceleyebilirsiniz.
Göz çizdirme kimlere uygundur?
Göz çizdirmenin uygun olup olmadığı ancak ayrıntılı bir göz muayenesi ve kornea ölçümleriyle belirlenebilir. Genel olarak aranan koşullar şunlardır:
- 18 yaşını doldurmuş olmak
- Göz numarasının son bir yıldır belirgin biçimde değişmemiş (stabil) olması
- Kornea kalınlığının ve yapısının işleme uygun olması
- Muayene öncesi kontakt lens kullanımına bir süre (genellikle en az bir hafta) ara verilmesi
Göz numarasının derecesi, kornea kalınlığı ve bazı göz veya sistemik hastalıklar hem uygunluğu hem de yöntem seçimini etkiler. Bu nedenle karar her zaman kişiye özel verilir.
Göz lazer çeşitleri
Göz lazer çeşitleri; korneada fleb oluşturulup oluşturulmamasına ve kullanılan lazer teknolojisine göre birbirinden ayrılır. Aşağıdaki tablo başlıca yöntemleri özetler:
| Yöntem | Fleb / kesi | Kullanıldığı kusurlar | Görmenin netleşmesi |
|---|---|---|---|
| LASIK | Bıçakla fleb | Miyop, hipermetrop, astigmat | Birkaç gün |
| Femto LASIK (i-LASIK) | Femtosaniye lazerle fleb (bıçaksız) | Miyop, hipermetrop, astigmat | Birkaç gün |
| PRK | Fleb yok (epitel sıyrılır) | Miyop, hipermetrop, astigmat | 7-10 gün |
| SMILE | Fleb yok, küçük kesi | Miyop, astigmat | Kısa |
LASIK, “Laser-Assisted in Situ Keratomileusis” ifadesinin kısaltmasıdır ve “lazer eşliğinde korneanın yerinde şekillendirilmesi” anlamına gelir. Bu yöntemde kornea dokusundan bir kapakçık (korneal fleb) kaldırılır, merkez açık kalacak şekilde geriye katlanır ve alttaki dokuya excimer lazer uygulanır; ardından fleb eski konumuna getirilir. Miyop, hipermetrop ve astigmatta uygulanabilir. Ağrısız ve kısa süren bir işlemdir; birkaç damla anestezik madde ile göz uyuşturulur. İşlem sonrası kısa süreli batma, yanma veya ışıktan rahatsızlık olabilir ve birkaç gün içinde görmenin düzelmesi beklenir.
Femto LASIK veya i-LASIK, fleb oluşturmak için femtosaniye lazer teknolojisinin kullanıldığı yöntemdir. Femtosaniye lazer; doku içinde istenilen derinlik, genişlik ve şekilde bıçaksız kesi oluşturabilen, kızılötesi bir lazer türüdür. Miyop, hipermetrop ve astigmat tedavisinde kullanılır; ayrıca korneal implant, keratoplasti (kornea nakli) ve astigmatik keratotomi işlemlerinde de uygulanabilir. İstenilen kalınlıkta fleb kaldırabildiğinden, kornea kalınlığı sınır değerlerde olan hastalarda da tercih edilebilir. i-LASIK yönteminde wavefront teknolojisiyle gözün üç boyutlu haritası çıkarılarak kişiye özel bir görüş profili oluşturulur. Femtosaniye lazerin ayrıntısı için femtolasik ve femtosaniye lazer içeriklerimize bakabilirsiniz.
PRK, “PhotoRefractive Keratectomy” ifadesinin kısaltmasıdır. Bu yöntemde korneal fleb kaldırılmaz; korneanın epitel dokusu sıyrılır, excimer lazerle kırma kusuru düzeltilir ve epitel yerine bırakılır. Fleb kaldırılmadığı için iz oluşması beklenmez. İşlem sonrası birkaç gün yanma, batma veya sulanma olabilir; miyop, hipermetrop ve astigmatta kullanılır ve görmenin 7-10 gün içinde netleşmesi beklenir.
Göz içi lens çeşitleri
Göz içi lens tedavisi, katarakt gibi durumlarda ya da lazere uygun olmayan yüksek numaralarda kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde, saydamlığını yitirmiş doğal lensin yerine ya da doğal lense dokunmadan, özel teknolojiyle üretilen lensler yerleştirilir. Gözün içindeki doğal lens, gelen ışığı kırıp retinaya ileterek görmeyi sağlar; yakına ve uzağa bakışta esnekliğiyle şekil değiştirerek odaklanır.
Fakik göz içi lens; miyop, astigmat ve hipermetrop derecesi lazerle düzeltilemeyecek kadar yüksek olan veya korneası lazere uygun olmayan hastalara önerilir. Gözün doğal merceği alınmaz; yapay lens ona dokunmayacak şekilde yerleştirilir. Göz dokusuyla uyumlu olduğundan lensin varlığı hissedilmez ve uzun yıllar kullanılabilir. Hasta talep ederse daha sonra çıkarılıp farklı bir yöntem uygulanabilir.
Trifokal göz içi lens (akıllı lens), katarakt ameliyatlarında uygun hastalarda kullanılır. Tek odak değil, çoklu odak problemlerini çözmeye yönelik üç odaklı lenslerdir; kişinin zorlandığı odak mesafelerine göre ayarlama sağlar. Böylece gözlüksüz olarak uzak, yakın ve orta mesafede net görüş hedeflenir. İşlem sonrası parlama ve yansıma olabilir, zamanla adaptasyon gelişir. Değiştirilmesi riskli olduğundan, tıbbi bir zorunluluk olmadıkça çıkarılması önerilmez.
Sık Sorulan Sorular
Evet, göz çizdirme; lazerle görme kusuru düzeltme işleminin halk arasındaki adıdır. Tıptaki karşılığı refraktif cerrahidir ve LASIK, Femto LASIK, PRK ile SMILE gibi yöntemleri kapsar. Yani göz çizdirme tek bir ameliyat değil, aynı amaca yönelik farklı lazer tekniklerinin genel adıdır.
Göz çizdirme damla anestezisiyle uygulanır ve işlem sırasında ağrı hissedilmez. Damlanın etkisiyle göz uyuşur ve kırpma refleksi azalır. İşlemden sonra ilk saatlerde hafif batma, yanma veya ışıktan rahatsızlık olabilir; bu geçici şikâyetler kısa sürede azalır ve yönteme göre birkaç gün içinde görme netleşir.
Temel fark, korneada fleb (kapakçık) oluşturulup oluşturulmamasıdır. LASIK ve Femto LASIK’te ince bir fleb kaldırılır; PRK’de epitel geçici olarak sıyrılır; SMILE’da ise küçük bir kesiyle, fleb oluşturmadan işlem yapılır. Hangi yöntemin uygun olduğuna kornea yapısı ve göz numarası belirleyicidir.
Hayır. Göz çizdirme, ancak kornea kalınlığı ve yapısı uygun olan, numarası stabil ve 18 yaşını doldurmuş kişilerde uygulanabilir. Çok yüksek numaralarda veya korneanın uygun olmadığı durumlarda göz içi lens gibi başka yöntemler değerlendirilir. Uygunluk yalnızca muayene ile belirlenir.
